banner18

'Atatürk'ün mirasına ihanet!'

1925’te kurularak, 1937 yılında Atatürk tarafından Hazine’ye şartlı bağışlanan Atatürk Orman Çiftliği, içinden geçen otoyollar ve tahsislerle arazisinin yarıya yakınını kaybetti. Ankara Mimarlar Odası Başkanı Tezcan Karakuş Candan, “Her müdahale ideolojik” diyor. CHP’li Emir, “Tahsis edilen araziler doğal ve tarihi sit alanı” hatırlatması yapıyor.

Türkiye Kaz Dağları’ndaki doğa tahribatını konuşurken, başkentin ortasında Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulmaya başlanan Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ), arazisinin neredeyse yarıya yakınını kaybetmiş durumda. Çiftlik önce kanunlarla ardından ise kiralama ve tahsis yöntemleriyle, içinden geçirilen otoyollar ve yapılaşmalarla günden güne erimeye devam ediyor.

ÇİFTLİK KURULDUĞUNDA 52 BİN DEKAR ALANA SAHİPTİ

Çiftlik Atatürk tarafından satın alınan 20 bin dekar arazi üstünde 1925 yılında kurulmaya başlanır. Bozkırda ağaç yetiştirmek yerli ve yabancı uzmanlarca çılgınlık olarak nitelendirilse de birkaç yılın ardından çabalar sonuç vermeye başlar. 1937 yılına kadar çevre arazilerin de satın alınmasıyla Çiftlik 52 bin dekarlık bir alana ulaşır.

ATATÜRK 1937’DE VASİYETLE HAZİNE’YE EMANET ETTİ

Atatürk ölümünden bir yıl önce 1937’de yazdığı vasiyet mektubu ile Çiftliği üstündeki bütün zirai işletmeler, taşınır ve taşınmazlarla birlikte Hazine’ye bağışlayarak emanet eder.

Candan: AOÇ’yi ulusal bellek ve Cumhuriyet’in kurucu değerlerinin simgesel mekanı olarak görüyoruz…

TEZCAN KARAKUŞ CANDAN: PARÇA PARÇA KOPARILDI, 30 BİN DEKARA KADAR DÜŞTÜ

DW Türkçe’ye konuşan Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan, AOÇ arazilerinin parça parça koparılma sürecini DW Türkçe’ye “İlk talan Atatürk vefat ettikten 9 ay sonra yapılıyor. Sonrasında da etap etap satış ve devirler yaşanıyor” sözleriyle özetliyor.

Çiftlik 1950’lere kadar toprak bütünlüğünü nispeten korumayı başarır. Bunda arazilerin devri için kanun çıkartılması zorunluluğu da etken olur. Ancak Mimarlar Odası verilerine göre 1950-1983 yılları arasında çıkarılan kanunlarla Çiftlik arazisinin genelde merkezden uzak kısımları çeşitli resmi kuruluşlara devredilir ya da satılır ve yüzölçümü 30 bin dekara kadar iner. Kanunlarla kamu kurumlarına devredilen arazilerin bir kısmı daha sonra yapılan özelleştirmeler ile özel mülkiyete de geçer.

“ÇİFTLİĞİN EN ÖNEMLİ KAYIPLARI DEMOKRAT PARTİ VE AKP DÖNEMLERİNDE YAŞANDI”

Candan, çiftliğin en önemli toprak kayıplarını 1950’lerde Demokrat Parti ve 2006’dan sonra da AKP dönemlerinde yaşadığını belirtiyor.

2006’ya kadar AOÇ’yi göreceli olarak koruyan husus, sit alanı olarak ilan edilmesi kararları olur. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu 1992’de Çiftliği “doğal ve tarihi sit alanı” ilan eder, 1998 yılında ise birinci derece sit alanı olarak belirler.

Doğal sit alanlarını yasalar “kamu yararı açısından mutlaka korunması gerekli olan” alanlar olarak tanımlayarak, bazı zorunlu altyapı hizmetleri dışında bitki örtüsü, topografya, siluet etkisini bozabilecek, tahribata yönelik eylemlerde bulunulmasını yasaklıyor.

Kurulun bu kararları kayıpların önüne geçilmesinde bir derece etkili olur ancak sit alanları içinde ruhsatsız ve kaçak yapılaşmalar açılan davalara rağmen yine de devam eder.

GÖKÇEK DÖNEMİNDE İMAR PLANI YETKİ DEVRİYLE YENİ BİR TAHRİBAT BAŞLADI

Çiftlikle ilgili her türlü imar planını yapma yetkisinin 2006’da Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne verilmesi ise yeni bir tahribat sürecinin başlangıcı oldu. Belediyenin AOÇ’nin tarihi çekirdek olarak da adlandırılan alanlarını “hızlandırılmış trafiğe” dahil ederek 40 metre gibi geniş profile sahip otoyolları geçirmesi, yol kenarında yapılaşmaları ve Çiftliğin halktan kopmasını beraberinde getirdi.

2011’DE BAZI BÖLÜMLERİN SİT STATÜLERİ KALDIRILDI, BEŞTEPE’NİN TEMELİ ATILDI

2011 yılında başlayan yeni süreçle ise merkezdeki bazı bölümlerin sit alan statüleri kaldırılarak Cumhurbaşkanlığı Külliyesi yapımının temelleri atıldı. Hemen ardından ise Çiftlik içindeki hayvanat bahçesi kapatılarak Ankara’nın eski Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in tartışmalı projesi olan Ankapark’ın inşasına başlandı.

Atatürk Orman Çiftliği’nde yıllar içinde yaşanan ağaç kaybı, uydu görüntülerine böyle yansıdı.

SAĞLIK BAKANI’NIN HASTANESİNİN VAKFINA DEVREDİLEN ARAZİ

Çiftlik’teki toprak kaybı son olarak da 555 bin metrekarelik bir alanının Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın eskiden sahibi olduğu Medipol grubunu kuran TEBA Vakfı’na kiralanmasıyla yeniden gündeme geldi.

CHP’Lİ EMİR: BİRİNCİ DERECEDE DOĞAL VE TARİHİ SİT ALANI

Bakan Koca, bedelsiz hibe ya da tahsisin söz konusu olmadığını, ortada Kültür Varlıkları Koruma Kurulu’nun izniyle yapılan bir tahsis bulunduğunu belirtirken, CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, DW Türkçe’ye değerlendirmesinde bu sözlere şöyle yanıt veriyor:

“Bahse konu alan birinci derece doğal ve tarihi sit alanıdır. Tıpkı Ankara Garı’nda olduğu gibi imar planlarını değiştirip, sit alanı statüsünü kaldırınca gerçekler değişmiyor.”

Candan ise AOÇ’nin toprak kaybı sürecini, “AOÇ günümüzde toprak bütünlüğünün yüzde 40’ını kaybetmiş durumda. Özellikle tarihi çekirdek alan dediğimiz bölge ise yapılaşmalarla yeşil alanını çoğunlukla kaybetti” sözleriyle anlatıyor.

ATATÜRK’ÜN BAĞIŞ ŞARTINA UYULUYOR MU?

Mimarlar Odası AOÇ’deki bütün bu yapılaşma sürecine dair sayısız dava açmış durumda. Davaların çıkış noktalarından biri de Atatürk’ün vasiyetine uyulmadığı hususu.

AOÇ’nin resmi web sitesinde de yer aldığı şekilde Atatürk 1937 yılında Çiftlik arazilerini Hazine’ye bağışlarken “Halka gezecek, eğlenecek ve dinlenecek sıhhi yerler, hilesiz ve nefis (sağlıklı) gıda maddeleri temin eylemek” şartını ekliyor.

CHP’li Emir Çiftlik’te, “tarımsal endüstrinin temellerinin” atıldığını hatırlatarak, “Atatürk’ün ‘özelliğinin olduğu gibi korunması koşuluyla’ bağışladığı AOÇ, AKP döneminde bir vurgun kapısı haline dönüşmüştür” diyor.

CANDAN: ATA’NIN MİRAS ŞARTLARINA AYKIRI

Candan’a göre ise bütün bu yapılaşmalar Atatürk’ün şartına aykırı olarak toprağı ve gıdayı kirletiyor. Halkın gezeceği alanlar da tahrip edilmiş ya da halktan uzaklaştırılmış durumda.

2006 yılına kadar Çiftlik’te piknik yapılabildiğini ve merkezde halka açık yeşil alanın çok daha büyük olduğunu belirten Candan, plan yapma yetkisinin 2006’da belediyeye verilmesiyle AOÇ’nin sistematik olarak halktan uzaklaştırıldığını savunuyor.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.